تقریباً یک سال پس از کشف آن، جدیدترین تحلیلها از مشاهدات دنبالهدار بینستارهای 3I/ATLAS همچنان به درک ما از این جرم آسمانی عمق بیشتری میبخشد و در عین حال، درک ما از نهتنها دنبالهدارها بلکه سایر سامانههای سیارهای را نیز به چالش میکشد. این دنبالهدار ممکن است بسیار قدیمیتر باشد و از محیطی شدیدتر از آنچه پیشتر تصور میشد آمده باشد.
تلسکوپ فضایی JWST این دنبالهدار را با جزئیات بررسی کرده و توانسته ترکیب شیمیایی آن را با دقتی اندازهگیری کند که بینشهایی درباره سن دقیق و محیط شکلگیری آن ارائه میدهد.
در یک گزارش انحصاری جهانی، چند روز پس از کشف آن، IFLScience گزارش داد که حرکت مداری این دنبالهدار نشان میدهد این جرم احتمالاً قدیمیتر از منظومه شمسی است و ممکن است تا ۱۰ میلیارد سال سن داشته باشد. دادههای جدید ادعا میکنند که این دنبالهدار حتی ممکن است قدیمیتر هم باشد.
تیم پژوهشی نسبتهای ایزوتوپی را بررسی کرد. عناصر با تعداد پروتونها (ذرات دارای بار مثبت) در هستهشان از هم متمایز میشوند. هیدروژن یک پروتون دارد، هلیوم دو پروتون و به همین ترتیب. عناصر همچنین در هسته خود نوترون دارند. شکل پایه هیدروژن هیچ نوترونی ندارد، اما دوتریوم نوعی هیدروژن است که از یک پروتون و یک نوترون تشکیل شده است. ایزوتوپهای پایدار هلیوم میتوانند یک یا دو نوترون داشته باشند. همه اینها ایزوتوپ نامیده میشوند. با اندازهگیری نسبت ایزوتوپهای یک عنصر، دانشمندان میتوانند سن اجرام را تعیین کنند (این همان کاری است که در کربنسنجی انجام میشود). در فضا نیز این روش میتواند اطلاعاتی درباره محیط شکلگیری یک جرم ارائه دهد، زیرا همه ایزوتوپها در شرایط یکسانی شکل نمیگیرند.
در این مشاهدات JWST از دنبالهدار 3I/ATLAS، نسبتهای ایزوتوپی بار دیگر تأیید میکنند که این یک دنبالهدار استثنایی است. این جرم ۱۰ برابر دوتریوم بیشتری نسبت به سایر دنبالهدارهای شناختهشده دارد و نسبتهای کربن آن نیز فراتر از آن چیزی است که در دنبالهدارهای منظومه شمسی دیده میشود.
«این یک فرصت منحصربهفرد برای مطالعه یک جرم باستانی از کهکشان دوردست بود، که احتمالاً پیش از خورشید و منظومه شمسی ما شکل گرفته است»، مارتین کوردینر، نویسنده اصلی و شیمیدان فضایی از مرکز پرواز فضایی گادرد ناسا در مریلند، در یک بیانیه گفت.
«از یک سو، ما بینشی مستقیم از آن زمان و مکان دوردست به دست میآوریم و از سوی دیگر، چیزهایی درباره غیرعادی بودن منظومه شمسی خودمان یاد میگیریم.»
به گفته تیم پژوهشی، ویژگیهای عجیب این دنبالهدار با فرض سنی حدود ۱۲ میلیارد سال قابل توضیح است. این مقدار چند میلیارد سال از برآوردهای مبتنی بر حرکتشناسی بیشتر است.
همچنین این جرم از یک محیط سرد آمده است؛ موضوعی که پیشتر نیز با مشاهده آن توسط رصدخانه ALMA برآورد شده بود. این دنبالهدار در محیطی با دمایی سردتر از منفی ۲۴۳ درجه سانتیگراد (منفی ۴۰۶ درجه فارنهایت) شکل گرفته است. و این تمام ماجرا نیست.
ترکیب کربنی نشان میدهد که سامانه سیارهای که این جرم در آن شکل گرفته، باید در ناحیهای با تشکیل شدید ستارهای قرار داشته باشد. این دنبالهدار یک کپسول زمانی از مکان و دورهای در تاریخ کهکشان ماست که دیگر وجود ندارد.
قدیمیترین سیاره شناختهشده «Methuselah» با نام PSR B1620-26b است که ۷۰۰ میلیون سال از این جرم جوانتر است. هر دوی اینها بیش از ۲.۵ برابر قدیمیتر از زمین و منظومه شمسی هستند.
«بنابراین 3I/ATLAS یک قطعه حفظشده از یک سامانه سیارهای باستانی را نمایندگی میکند»، نویسندگان مقاله نوشتند.
