شرکت اسپیسایکس در حال آمادهسازی برای پرتاب یک منظومه آزمایشی از ماهوارههای مرکز داده هوش مصنوعی است که قرار است در سال ۲۰۲۷ شامل حداکثر یک میلیون ماهواره AI1 باشد. هدف این پروژه، رهایی از محدودیتهای مراکز داده هوش مصنوعی روی زمین است و اکنون این طرح بلندپروازانه نام رسمی خود را نیز دریافت کرده است.
ایلان ماسک سرانجام نام پروژه منظومه مراکز داده مداری هوش مصنوعی اسپیسایکس را تأیید کرد. او اعلام کرد که نام تجاری «Starmind» که اسپیسایکس آن را به ثبت رسانده، عنوان رسمی این پروژه خواهد بود؛ طرحی که هدف آن قرار دادن تا یک میلیون ماهواره مجهز به قابلیتهای هوش مصنوعی در مدار زمین است و از ابتدای سال جاری روند دریافت مجوزهای قانونی آن با سرعت بیشتری پیش رفته است.
اسپیسایکس در اوایل سال ۲۰۲۶ درخواستی را به کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا (FCC) ارائه کرد تا مجوز استقرار منظومهای متشکل از حداکثر یک میلیون ماهواره را دریافت کند. این منظومه قرار است بهعنوان یک لایه پردازشی هوش مصنوعی در مدار زمین عمل کند. هدف این پروژه تنها ارائه اینترنت به مناطق محروم، مانند سرویس Starlink Mobile، نیست؛ بلکه ایده اصلی انتقال عملیات پردازش سنگین هوش مصنوعی از مراکز داده زمینی به فضا است.
ماسک پیشتر توضیح داده بود که این پروژه از «رکهای پردازشی» تشکیل خواهد شد که از طریق ارتباطات لیزری میان ماهوارههای هوش مصنوعی و همچنین شبکه استارلینک به یکدیگر متصل میشوند. دادهها نیز با استفاده از آنتنها یا لینکهای لیزری با تأخیر بسیار کم به زمین منتقل خواهند شد. بر اساس مشخصات اولیه، هر ماهواره AI1 بهطور متوسط از توان پردازشی معادل ۱۲۰ کیلووات و در اوج تا ۱۵۰ کیلووات برخوردار خواهد بود. همچنین صفحات خورشیدی آنها حدود ۷۰ متر گستردگی خواهند داشت و در ارتفاع تقریبی ۶۰۰ کیلومتری از سطح زمین فعالیت میکنند.
دلیل اصلی انتقال مراکز پردازش به مدار زمین، محدودیتهای روزافزون مراکز داده زمینی است. مراکز داده هوش مصنوعی روی زمین با مشکلاتی مانند کمبود فضای فیزیکی، مخالفت جوامع محلی، مصرف بسیار زیاد برق و آب و همچنین محدودیتهای قانونی برای احداث تأسیسات جدید مواجه هستند. اسپیسایکس معتقد است که دسترسی تقریباً نامحدود به انرژی خورشیدی، خنکسازی طبیعی در خلأ فضا و حذف نیاز به مجوزهای ساختوساز میتواند از مهمترین مزایای پروژه Starmind باشد. ایلان ماسک نیز پیشبینی کرده است که طی چند سال آینده، فضا به ارزانترین مکان برای انجام پردازشهای هوش مصنوعی تبدیل خواهد شد.
طبق برنامهریزی انجامشده، نخستین ماهوارههای آزمایشی AI1 در اوایل سال ۲۰۲۷ به فضا پرتاب خواهند شد و تولید انبوه آنها تا پایان همان سال در کارخانه جدیدی با نام Gigasat آغاز میشود. البته هنوز مشخص نیست که آیا این چشمانداز بسیار بلندپروازانه در مقیاس گسترده عملی خواهد شد یا خیر، اما اکنون این پروژه نامی دارد که احتمالاً در سالهای آینده زیاد درباره آن خواهیم شنید: «Starmind».
