ستارهشناسان یک سیاره فراخورشیدی از نوع «ابرنپتون» (Super-Neptune) را کشف کردهاند که یکی از کمچگالترین سیارههای شناختهشده تاکنون به شمار میرود. با این حال، اگرچه این کشف از اهمیت بالایی برخوردار است، اما برای درک بهتر ویژگیها و منشأ این جرم آسمانی، انجام مطالعات بیشتری ضروری خواهد بود.
در جهان، سیارههای بسیار متنوعی با ترکیبها و ساختارهای گوناگون وجود دارند. یکی از آنها سیاره فراخورشیدی TOI-1883 b است که در سال ۲۰۲۴ توسط گروهی از ستارهشناسان کشف شد. این سیاره در فاصله حدود ۳۸۳ سال نوری از زمین قرار دارد و هر ۴.۵ روز یک بار به دور یک کوتوله سرخ با نام TOI-1883 گردش میکند. با این حال، جرم دقیق این سیاره تاکنون با ابهام همراه بود.
به همین دلیل، تیمی به سرپرستی ایزورو فوکودا از دانشگاه توکیوی ژاپن تصمیم گرفت این سیاره فراخورشیدی را با استفاده از ابزار Infrared Doppler (IRD) نصبشده روی تلسکوپ سوبارو مورد بررسی دقیق قرار دهد. تلسکوپ سوبارو در هاوایی قرار دارد و به هفت ابزار مختلف مجهز است که امکان رصد جهان را در طول موجهای گوناگون فراهم میکنند.
نتایج این بررسی نشان داد که جرم TOI-1883 b حدود ۱۳.۷ برابر جرم زمین و شعاع آن حدود ۵.۷ برابر شعاع سیاره ما است. با وجود این ابعاد بزرگ، چگالی آن تنها حدود ۰.۴ گرم بر سانتیمتر مکعب برآورد شده که آن را در میان کمچگالترین سیارههای کشفشده تاکنون قرار میدهد.
علاوه بر این، این جرم آسمانی احتمالاً یک سیاره «پفکرده» (Puffy Exoplanet) است که در فاصلهای بسیار نزدیک به ستاره میزبان خود قرار دارد. به گفته ستارهشناسان، این سیاره احتمالاً در گذشته به سمت ستاره خود مهاجرت کرده و در اثر تابش شدید پرتوهای فرابنفش، بخش قابلتوجهی از جرم خود را از دست داده است.
با این حال، منشأ شکلگیری TOI-1883 b همچنان با پرسشهای فراوانی همراه است. از این رو، ستارهشناسان تأکید میکنند که برای شناخت بهتر این دنیای شگفتانگیز، انجام رصدها و مطالعات بیشتری در آینده ضروری خواهد بود.
