آیا طب سوزنی واقعاً میتواند به درمان افسردگی کمک کند؟ این روش سنتی چینی که قدمتی چندهزارساله دارد، مدتهاست برای تسکین دردهای مختلف استفاده میشود. اکنون تحقیقات جدید و تصویربرداریهای مغزی نشان میدهند که طب سوزنی فراتر از یک تسکیندهنده ساده عمل میکند و میتواند ساختار ارتباطات مغزی را در افراد مبتلا به افسردگی تغییر دهد.
بر اساس مطالعه جدیدی که در مجله علمی Medicine منتشر شده است، پژوهشگران دانشگاه طب چینی پکن دادههای تصویربرداری مغزی مربوط به هفت کارآزمایی بالینی گذشته را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند. این پژوهشها در مجموع شامل ۳۵۷ شرکتکننده مبتلا به اختلال افسردگی اساسی بود. محققان با مقایسه اسکن مغزی این افراد دریافتند که طب سوزنی بخشهای خاصی از مغز را دستخوش تغییر و بازسازی میکند.
پژوهشگران در مقاله منتشر شده خود توضیح میدهند: «طب سوزنی به عنوان یک درمان مکمل برای افسردگی نویدبخش است، اما مکانیسمهای عصبی-زیستی آن هنوز بهطور کامل شناخته نشده است.» یافتههای آنها نشان میدهد درمان با طب سوزنی الگوهای متفاوتی از بازسازی عصبی را در نواحی مربوط به تنظیم احساسات و سیستم پاداش مغز ایجاد میکند.
در بیمارانی که طب سوزنی دریافت کرده بودند، فعالیت در بخش کمربندی راست مغز (مرتبط با کنترل احساسات) و هسته دمدار راست (بخشی از سیستم پاداش) افزایش یافته بود. همچنین تحلیلهای بیشتر نشان داد که جلسات بیشتر طب سوزنی با تغییرات بزرگتر در ناحیه آمیگدال چپ مغز ارتباط دارد. به نظر میرسد این روش درمانی مانند یک ترمز احساسی برای این ناحیه عمل میکند.
در مقابل، ماجرا برای افرادی که داروهای ضد افسردگی مصرف میکردند متفاوت بود. در این گروه، افزایش فعالیت مغزی در هیپوکامپ چپ (مرتبط با حافظه و تنظیم استرس) و شکنج پسسری میانی راست (ناحیه پردازش بینایی) دیده شد. با این حال، طب سوزنی در کاهش نمرات افسردگی و اضطراب داوطلبان موفقتر عمل کرد، هرچند بیشتر این افراد همزمان داروهای خود را نیز مصرف میکردند.
پژوهشگران خاطرنشان میکنند: «ارتباط بین تغییرات عصبی در مدارهای عاطفی و بهبود بالینی بیماران، مکانیسم احتمالی اثربخشی طب سوزنی را در کاهش علائم اصلی افسردگی مانند آنهدونیا (ناتوانی در احساس لذت) نشان میدهد.» این یافته بهویژه برای کسانی اهمیت دارد که بدنشان به درمانهای دارویی رایج پاسخ نمیدهد و میتواند مسیر جدیدی را برای بیماران مقاوم به درمان باز کند.
طبق آمار سازمان جهانی بهداشت، تقریباً از هر ۱۰۰ بزرگسال در جهان، ۶ نفر از افسردگی رنج میبرند. این بیماری پیچیده با عوامل ژنتیکی، محیطی و جسمی متعددی مرتبط است و درمانهای سنتی روی همه افراد پاسخگو نیست.
افقهای روشن در درمان افسردگی مقاوم
گام بعدی پژوهشگران، آزمایش تأثیرات طب سوزنی روی گروههای بزرگتر و متنوعتر از بیماران در بازههای زمانی طولانیتر است. علاوه بر این، بررسی دقیقتر فرآیندهای شیمیایی که این سیمکشی مجدد عصبی را هدایت میکنند، اهمیت زیادی دارد.
با ترکیب دادههای بیولوژیکی و تصویربرداریهای پیشرفته، دانشمندان امیدوارند راهکارهای درمانی دقیقتر و شخصیسازیشدهتری را برای مبارزه با افسردگی توسعه دهند. این رویکرد میتواند اثربخشی درمانهای سنتی و مدرن را به طور همزمان افزایش دهد.
