برای قرنها، پرورشدهندگان و دانشمندان با یک معمای جذاب در دنیای آووکادو روبرو بودند: چگونه گلهای این میوه، که هم اندام نر و هم ماده دارند، از خودگردهافشانی جلوگیری کرده و به طور موثر جنسیت خود را در طول روز تغییر میدهند؟ اکنون، تحقیقات جدیدی که به تازگی منتشر شده، پرده از این راز دیرینه برداشته و ژن کلیدی مسئول این پدیده شگفتانگیز را شناسایی کرده است.
آووکادو از پدیدهای به نام دوجنسیتی زمانی (دوجنسیتی زمانی) بهره میبرد. در این فرآیند، گلهای آووکادو در طول روز بین فاز نر و ماده جابجا میشوند. این مکانیسم پیچیده به جلوگیری از خودگردهافشانی و افزایش تنوع ژنتیکی کمک میکند.
دانشمندان با ترکیب مشاهدات میدانی دقیق و تحلیلهای ژنتیکی پیشرفته، توانستهاند چگونگی عملکرد این سیستم را رمزگشایی کنند. آنها ساعتها صرف مستندسازی باز و بسته شدن هزاران گل آووکادو در شرایط مختلف کرده و فعالیت ژنها را در طول روز ردیابی نمودند.
تحقیقات نشان میدهد که یک ژن خاص به نام SDMYB نقش محوری در این فرآیند ایفا میکند. این ژن دارای دو نسخه (آلل) است که تعیینکننده نوع گلدهی درختان آووکادو است. درختان نوع A گلهای ماده خود را صبح باز میکنند و عصر گلهای نر را، در حالی که درختان نوع B که جمعیتی تقریباً برابر را تشکیل میدهند، دقیقاً برعکس عمل میکنند.
شناسایی این ژن، تحول بزرگی در صنعت پرورش آووکادو ایجاد خواهد کرد. پیش از این، تشخیص نوع گلدهی یک درخت تا زمان گلدهی آن (که ممکن است تا ۱۵ سال طول بکشد) امکانپذیر نبود. اما اکنون، با استفاده از نشانگرهای ژنتیکی، میتوان از همان ابتدا درختان مورد نظر را انتخاب کرد.
این کشف به ویژه برای پرورشدهندگان سودمند است. به عنوان مثال، در کالیفرنیا، باغداران میتوانند با کاشت ۱۰ درصد درختان نوع B در کنار درختان نوع A، میزان باردهی را به طور قابل توجهی افزایش دهند. این امر فرآیند انتخاب و پرورش ارقام جدید آووکادو را بسیار کارآمدتر میسازد.
هرچند کاربردهای پیشرفتهتر مانند مهندسی ژنتیک برای ایجاد طعمهای جدید یا گواکاموله هنوز در مراحل اولیه است، اما درک عمیقتر از ژنتیک آووکادو، راه را برای نسلهای آینده این میوه محبوب هموار میکند.
این یافتهها که در مجله معتبر مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم منتشر شده است، به درک ما از تکامل گیاهان و کاربردهای عملی آن در کشاورزی کمک شایانی میکند.
