آیا تا به حال به این فکر کردهاید که ترتیب تولد شما در خانواده، علاوه بر دینامیک خانوادگی، ممکن است بر سلامتتان نیز تأثیر بگذارد؟ پژوهشی گسترده که دادههای بیش از ۱۰ میلیون کودک را بررسی کرده، نشان میدهد که ترتیب تولد میتواند با خطر ابتلا به صدها بیماری مرتبط باشد.
این مطالعه که در مجله سلامت طبیعت منتشر شده، به بررسی ارتباط بین جایگاه تولد (فرزند اول یا دوم) و بروز بیماریهای مختلف پرداخته است. یافتهها حاکی از آن است که فرزندان اول بیشتر در معرض آلرژیها، اوتیسم، اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD)، سندرم توره و اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) قرار دارند.
در مقابل، کودکانی که دومین فرزند خانواده هستند، از نظر آماری بیشتر مستعد مشکلات گوارشی، میگرن، زونا و سوءمصرف مواد هستند. این الگوها فراتر از ایدههای رایج در مورد تأثیرات اجتماعی و ایمنیشناختی ترتیب تولد است.
محققان با تحلیل دادههای بیمه درمانی بیش از ۱۰.۳ میلیون کودک در آمریکا، ارتباط بین فرزند اول یا دوم بودن و ۵۶۹ بیماری مختلف را مورد بررسی قرار دادند. این مقایسهها با در نظر گرفتن خواهر و برادرها در یک خانواده و همچنین مقایسه فرزندان اول و دوم خانوادههای مختلف انجام شد تا عواملی مانند درآمد خانواده یا حضور حیوانات خانگی به حداقل برسد.
از میان ۵۶۹ بیماری مورد بررسی، ۱۵۰ بیماری ارتباط متفاوتی را بین فرزندان اول و دوم نشان دادند. این موضوع شامل بیماریهای عصبی-روانپزشکی برای فرزندان اول و بیماریهای گوارشی و اسکلتی-عضلانی برای فرزندان دوم میشود.
فاصله سنی بین خواهر و برادرها نیز در برخی موارد تأثیرگذار بود. به عنوان مثال، فاصله سنی بیشتر، احتمال ابتلای فرزند اول به اوتیسم را افزایش میداد، اما احتمال ابتلای او به آلرژیهایی که خواهر یا برادرش نداشت را کاهش میداد.
محققان تأکید میکنند که این یافتهها، اگرچه در مقیاس کوچک، نشاندهنده ارتباط گسترده بین ترتیب تولد و تفاوتهای ظریف در خطر بیماری هستند. این نتایج با استفاده از طرحهای مختلف مطالعاتی و با کنترل عوامل مخدوشکننده، پشتیبانی میشوند.
هنوز تحقیقات بیشتری برای درک کامل دلایل این الگوها و تفکیک عوامل مختلف مانند سن والدین مورد نیاز است. این یافتهها فراتر از این ایده شناخته شده است که دومین فرزند از قرار گرفتن در معرض میکروبهای خواهر یا برادر بزرگترش بهرهمند میشود.
به طور کلی، این پژوهش نشان میدهد که ترتیب تولد تأثیر گستردهتری بر خطر بیماریها دارد و این تأثیرات میتواند ناشی از ترکیبی از مکانیسمهای فیزیولوژیکی، ایمنیشناختی و اجتماعی باشد.
