تلسکوپ فضایی جیمز وب با نگاه طلایی و فروسرخ خود به خورشید و اورانوس، نگاهی به هفتمین دنیای مرموز انداخته است – و تصویری که به دست آمده، این سیاره فیروزهای را به طرزی باشکوه و درخشان به کمک قمرها، حلقه ها و همه چیز به نمایش گذاشته است.
هر سیاره و سیاره کوتوله در منظومه شمسی مجموعه ای از ویژگی های عجیب و غریب خود را دارد که آن را خاص می کند، اما اورانوس واقعاً عجیب است. دنیای یخی و ژله ای در نگاه اول نسبتاً غیرقابل توجه به نظر می رسد، اما هر چه نزدیک تر نگاه کنید، عجیب تر – و زیباتر می شود.
اما شما باید فراتر از رنگهایی که چشمان خودمان میتوانند تشخیص دهند، نگاه کنیم، که در آنها اورانوس یک گوی نسبتاً بینظیر به رنگ آبی کمرنگ به نظر میرسد. برای مثال، در تصویربرداری حرارتی، که شامل طول موجهای رادیویی و مادون قرمز است، دانشمندان توانستهاند خواص فیزیکی حلقههای ضعیف و یخی اورانوس را اندازهگیری کنند.
JWST قدرتمندترین تلسکوپ فضایی است که تاکنون به فضا پرتاب شده است و جهان را منحصراً در مادون قرمز نزدیک می بیند. این آن را برای گرفتن درخشش کشیده نوری که میلیاردها سال در گذشته ما ریخته بود، عالی می کند.
خوشبختانه این حساسیت مادون قرمز می تواند بیشتر از نگاه کردن به اعماق فضا برای نظاره در سپیده دم کیهان انجام دهد. برای کمک به درک اسرار منظومه شمسی خودمان، به همان اندازه برای نگاه کردن به چیزهای نزدیک به خانه مفید است. از آنجایی که طول موج های فروسرخ می تواند چیزهای زیادی در مورد عملکرد اورانوس نشان دهد، JWST برای نگاهی دقیق تر رزرو شده است.
اگرچه زمان اختصاص داده شده ۱۲ دقیقه کوتاه بود، اما تلسکوپ فضایی همچنان میتوانست جزئیاتی را که قبلاً دیده نشده بود، حل کند.
چیزی که به سرعت در مورد اورانوس متوجه خواهید شد، چرخش غیرمعمول آن است که نسبت به صفحه مداری آن به سمت خود منحرف شده است. این بدان معناست که فصول قطبی آن با سیارات دیگر بسیار متفاوت است. در طول مدار ۸۴ سالهی اورانوس، قطبهای اورانوس بیشترین تابش نور خورشید را در طول تابستان دریافت خواهند کرد، اما تاریکی کامل در زمستان میآید.
وقتی وویجر ۲ در سال ۱۳۶۵ از کنار اورانوس پرواز کرد، تابستان در قطب جنوب بود. اکنون، اواخر بهار در قطب شمال است و تابستان در سال ۱۴۰۷ آغاز می شود.
این بدان معناست که JWST توانست ویژگی منحصر به فرد اورانوس را به تصویر بکشد: درخشندگی قطبی که سیاره به سمت نور کامل خورشید تابستانی حرکت می کند. علت ایجاد این کلاهک قطبی درخشان ناشناخته است، اما دانشمندان فکر میکردند وضوح بیسابقه ارائه شده توسط JWST ممکن است بینش جدیدی ارائه دهد.
و آنها اشتباه نمی کردند. داده ها ناحیه ای ظریف اما غیرقابل انکار از درخشندگی افزایش یافته در مرکز کلاهک قطبی را نشان می دهد.
ما هنوز نمی دانیم چرا، اما دانشمندان می توانند این اطلاعات را در حین مطالعه دقیق این پدیده در نظر بگیرند.
دیگر ویژگیهای درخشان که در تصویر دیده میشوند، ابرها هستند که به فعالیتهای طوفانی در جو عمدتاً هیدروژن و هلیوم غول یخی مرتبط هستند.
اگرچه اورانوس به سختی به اندازه مجموعه حلقه های خیره کننده زحل معروف است، اما اورانوس بیش از دوازده دایره فروتن دارد. JWST ۱۱ حلقه از ۱۳ حلقه شناخته شده را که دور سیاره می چرخند، از جمله دو حلقه درونی کم نور و غبارآلود که آنقدر کم نور هستند که تا زمانی که وویجر ۲ در سال ۱۳۶۵ از بین رفت، کشف نشدند.
دانشمندان امیدوارند مشاهدات آینده JWST بتوانند دو حلقه بیرونی ضعیف را فراتر از گروه اصلی ثبت کنند.
در نهایت، تلسکوپ بسیاری از ۲۷ قمر شناخته شده اورانوس – اما نه همه – را به تصویر کشید. برخی از آنها بیش از حد ضعیف هستند که دیده نمی شوند. اما این قمرها مدارهای بسیار متفاوتی دارند. شش قمری که در تصویر بالا مشاهده میشوند، همگی صفحه مداری خود را با صفحه استوایی اورانوس به اشتراک میگذارند، همانطور که قمرهای کوچکتر و درونی نیز همینطور هستند. اما اورانوس همچنین مجموعهای از قمرهای نامنظم و بسیار دورتر دارد که مدارهای بیضی شکلی شبیه به قمرهای نامنظم مشتری دارند.
مطالعه جزئیات این قمرها ممکن است برای درک چگونگی تبدیل اورانوس به این شکل که هست مفید باشد، سوالی سخت که از پاسخ های ساده طفره می رود.
مشاهدات بیشتر JWST از اورانوس در حال انجام است یا برای آینده برنامه ریزی شده است. بیایید امیدوار باشیم که آنها بتوانند به دانشمندان کمک کنند تا یک پرونده قانع کننده برای ارسال یک کاوشگر اختصاصی به این دنیای جذاب ایجاد کنند.
