آژانس توسعه هوافضای فلوریدا، «اسپیس فلوریدا»، سرمایهگذاری راهبردی خود را در شرکت نوپای «سیگیت اسپیس» (Seagate Space) که در حال توسعه زیرساختهای پرتاب فراساحلی است، تأیید کرده است. این اقدام نشاندهنده افزایش علاقه به پایگاههای فضایی دریایی با توجه به رشد تقاضا برای پرتابهای فضایی است.
در ۲ ژوئن اعلام شد سرمایهگذاری ۲۷۰ هزار دلاری اسپیس فلوریدا، از پروژه «مانتا» (Project Manta) این شرکت پشتیبانی میکند. هدف این پروژه، نمونهسازی و نمایش عناصر کلیدی پلتفرم پرتاب فراساحلی سیگیت اسپیس در بندر تامپا است. این شرکت به جای ساخت موشک، بر توسعه زیرساختهای دریایی متمرکز است که به طور خاص برای پشتیبانی از عملیات پرتاب در دریا طراحی شدهاند.
این تصمیم در حالی اتخاذ میشود که صنعت فضایی فلوریدا شاهد رشد بیسابقهای است. فعالیتهای پرتاب از «اسپیس کوست» (Space Coast) در سالهای اخیر به شدت افزایش یافته و شرکتهایی مانند اسپیسایکس (SpaceX)، بلو اوریجین (Blue Origin)، یوالد لانچ الاینس (United Launch Alliance)، و همچنین ماموریتهای امنیتی ملی و آمازون لئو (Amazon Leo)، برای دسترسی به تأسیسات و منابع محدود در رقابت هستند. حامیان پرتاب فراساحلی معتقدند که سکوهای دریایی میتوانند به تدریج زیرساختهای موجود را تکمیل کرده و انعطافپذیری بیشتری را برای اپراتورهای پرتاب آینده فراهم کنند.
برای اسپیس فلوریدا، این سرمایهگذاری یک شرطبندی بر روی نسل بعدی زیرساختهای پرتاب است. پروژه مانتا به عنوان یک پلتفرم متحرک فراساحلی طراحی شده است که عملیات پرتاب را دور از پایگاههای فضایی سنتی پشتیبانی میکند. سیگیت اسپیس پیش از این مشارکتها و نقاط عطف فنی را اعلام کرده است، از جمله آزمایش هیدرودینامیکی در تأسیسات مؤسسه فناوری ماساچوست و دریافت «تأییدیه اصولی» از انجمن ردهبندی آمریکا (American Bureau of Shipping) که یک اعتبارسنجی ایمنی اولیه از طراحی مهندسی محسوب میشود.
این مفهوم جدید نیست. برجستهترین نمونه آن «سی لانچ» (Sea Launch) بود، یک سرمایهگذاری بینالمللی که از اواخر دهه ۱۹۹۰ از یک سکوی اقیانوسی تغییر یافته فعالیت میکرد. این شرکت دهها مأموریت موفق را انجام داد تا اینکه در نهایت در اوایل دهه ۲۰۱۰ به دلیل چالشهای مالی و تغییر شرایط بازار از بین رفت.
اخیراً، اسپیسایکس پس از خرید دو سکوی نفتی سابق معروف به «فوبوس» (Phobos) و «دیموس» (Deimos)، مفاهیم پرتاب فراساحلی را بررسی کرد. این شرکت بعدها این برنامهها را کنار گذاشت تا تمرکز خود را بر توسعه در جای دیگر معطوف کند.
این مثالها یکی از سؤالات اصلی پیرامون پرتاب فراساحلی را برجسته میکنند: اگر این مفهوم دههها وجود داشته است، چرا به جریان اصلی تبدیل نشده است؟
حامیان استدلال میکنند که محیط امروزی اساساً متفاوت است. تقاضا برای پرتاب به سرعت در حال افزایش است، صورت فلکی ماهوارهها همچنان در حال گسترش هستند و فشار بر زیرساختهای پرتاب موجود در حال افزایش است. سکوهای فراساحلی میتوانند دسترسی به مسیرهای پرتابی را که دستیابی به آنها از مکانهای ثابت دشوار است، فراهم کنند و در عین حال برخی از محدودیتهای مربوط به سایتهای پرتاب ساحلی شلوغ را کاهش دهند.
با این حال، بدبینان به موانع فنی، نظارتی و اقتصادی قابل توجهی اشاره میکنند که همچنان باقی ماندهاند. ساخت و بهرهبرداری از یک سکوی پرتاب در دریا چالشهای مهندسی منحصر به فردی را ایجاد میکند. اپراتورهای پرتاب باید شرایط آب و هوایی، وضعیت اقیانوس، لجستیک دریایی، مقررات زیستمحیطی و الزامات ایمنی را در نظر بگیرند. همچنین سؤالاتی در مورد پایداری تجاری بلندمدت و اینکه آیا زیرساختهای فراساحلی میتوانند از نظر اقتصادی با تأسیسات زمینی مستقر رقابت کنند، باقی است.
این پروژه همچنین سوالات گستردهتری را در مورد سرمایهگذاری عمومی در فناوریهای نوظهور فضایی مطرح میکند. حامیان، مشارکت اسپیس فلوریدا را امتداد طبیعی مأموریت این آژانس برای پرورش نوآوری هوافضا و ایجاد مشاغل با فناوری بالا در سراسر ایالت میدانند. منتقدان میپرسند که چه مقدار بودجه عمومی باید به مفاهیمی اختصاص یابد که هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارند.
ملاحظات زیستمحیطی احتمالاً به یکی دیگر از زمینههای بحث تبدیل خواهد شد زیرا مفاهیم پرتاب فراساحلی بالغ میشوند. در حالی که فعالیت در مناطق دورتر از مناطق مسکونی میتواند نگرانیهای خاصی را کاهش دهد، پروژههای آینده همچنان باید تأثیرات بالقوه بر اکوسیستمهای دریایی، مسیرهای کشتیرانی، شیلات و منابع ساحلی را مورد بررسی قرار دهند.
در حال حاضر، سیگیت اسپیس در مرحله نمونهسازی و توسعه باقی مانده است، به این معنی که بسیاری از این سؤالات بیپاسخ ماندهاند. آنچه روشن است این است که فلوریدا خود را نه تنها به عنوان پرترددترین منطقه پرتاب کشور، بلکه به عنوان زمین آزمایشی برای رویکردهای جدید دسترسی به فضا معرفی میکند.
اینکه آیا پرتاب فراساحلی بخش مهمی از این آینده خواهد شد یا خیر، نامشخص باقی مانده است. اما با سرمایهگذاری اسپیس فلوریدا در پروژه مانتا، بحث در مورد پایگاههای فضایی دریایی رسماً به کانون توجه صنعت بازگشته است.
