دانشمندان با تلسکوپ فضایی جیمز وب دورترین کهکشان تاکنون دیده شده را شناسایی کردهاند؛ تلسکوپی که به ما امکان میدهد عمیقتر از همیشه به جهان نگاه کنیم. این کهکشان، که با نام MoM-z14 شناخته میشود، زمانی شکل گرفته بود که جهان تنها ۲۸۰ میلیون سال سن داشت و در دورهای که اخترشناسان آن را سپیدهدم کیهانی مینامند، قرار داشت. نور این کهکشان تقریباً ۱۳.۵ میلیارد سال طول کشیده تا به زمین برسد. این کشف نشان میدهد که کهکشان موردنظر درخشانتر، متراکمتر و بالغتر از آنچه دانشمندان انتظار داشتند بوده و با ایدههای موجود درباره سرعت شکلگیری ستارگان و کهکشانها در نخستین دوران جهان در تضاد است.
به گفته گزارش ناسا، این کشف جیمز وب در آوریل ۲۰۲۵ به دست آمده و در Open Journal of Astrophysics منتشر شده است. محققان مشاهده کردند که MoM-z14 فشردهتر و از نظر شیمیایی غنیتر از حد انتظار برای یک سامانه در چنین زمان ابتدایی است. این کهکشان سطح بالایی از نیتروژن را نشان میدهد، که حاکی از آن است که ستارگان عظیم سریعتر از انتظار رشد کردهاند و منطقه اطراف آن فاقد گاز هیدروژن اولیه بوده است.
دانشمندانی که روی این مطالعه کار کردهاند، بیان کردند که این یافتهها نشاندهنده شکاف فزاینده بین نظریه و مشاهده هستند. چشم مادون قرمز دقیق تلسکوپ جیمز وب به دانشمندان امکان داده که کهکشانهایی را ببینند که بسیار متفاوت از پیشبینیهای قبلی به نظر میرسند. این ناهماهنگی به عنوان چالشی و فرصتی برای بهبود مدلهای شکلگیری اولیه جهان در نظر گرفته میشود.
پیش از پرتاب وب، پژوهشگران فکر میکردند که کهکشانهایی با این فاصله بسیار دور کمنور و نادر خواهند بود. اما تلسکوپ بارها و بارها کهکشانهای جوان و درخشان از نخستین چند صد میلیون سال جهان را کشف کرده است. اخترشناسان میگویند یافتههای مداوم وب نشان میدهد که بسیاری دیگر از کشفهای رکوردشکن در انتظار ما هستند.
