گاهی اوقات تماشای دنیای اطرافمان از نمای نزدیک میتواند بسیار شگفتانگیز و گیجکننده باشد. این تصویر میکروسکوپی جدید نیز از این قاعده مستثنی نیست و در نگاه اول بیشتر شبیه به ساختاری زمینشناختی و صخرهای به نظر میرسد تا بخشی از بدن انسان.
به نظر شما این کانال دندانهدار و نارنجیرنگ که از میان بافتی صورتی عبور میکند چیست؟ برای حدس زدن میتوانید از گزینههای زیر کمک بگیرید:
- سنگ کلیه در حال شکلگیری
- یک رگ خونی در کبد پر از گلبولهای قرمز
- ترکخوردگی مینای دندان
- رسوب چربی در مغز استخوان
پاسخ درست، گزینه دوم است؛ یعنی یک رگ خونی در کبد که مملو از گلبولهای قرمز خون است.
این مسیر دندانهدار و سرخرنگ در واقع رگی است که با گلبولهای قرمز یا همان اریتروسیتها پر شده است. این سلولها پس از عبور از مویرگهای بسیار باریک کبد و گذشتن از کنار سلولهای کبدی (هپاتوسیتها)، به این رگ بزرگتر رسیدهاند تا مسیر بازگشت به سمت قلب را طی کنند. فراموش نکنیم کبد یکی از شلوغترین سیستمهای تصفیه بدن به شمار میرود.
کبد دارای یک سیستم خونرسانی دوگانه منحصربهفرد است؛ شریان کبدی خون سرشار از اکسیژن را تامین میکند و سیاهرگ باب کبدی خون حاوی مواد مغذی جذبشده از روده را به آن میرساند. این دو جریان خون در بخشهایی به نام سینوزوئیدها با هم مخلوط میشوند و در نهایت از طریق رگهایی مانند تصویر بالا از کبد خارج میگردند.
بافت بنفشرنگی که این رگ را احاطه کرده، از هپاتوسیتها تشکیل شده است؛ سلولهای اصلی کبد که وظایفی چون تصفیه سموم، تولید صفرا و ذخیره انرژی را بر عهده دارند و حدود ۸۰ درصد از حجم کبد را به خود اختصاص میدهند.
این نمای شگفتانگیز با استفاده از یک میکروسکوپ الکترونی روبشی ثبت شده است. از آنجا که این میکروسکوپها به جای نور مرئی از الکترونها برای تصویربرداری استفاده میکنند، تصویر اولیه سیاه و سفید بوده و رنگهای صورتی و قرمز بعداً برای تفکیک بهتر بخشهای مختلف به آن اضافه شدهاند.
دنیای نادیدنی درون ما
تصاویر میکروسکوپی به ما یادآوری میکنند که درون بدن انسان، دنیایی پیچیده، منظم و بهطور باورنکردنی زیبا در جریان است. هر سلولی که در این رگ کوچک حرکت میکند، نقشی حیاتی در زنده نگه داشتن ما ایفا میکند.
