یک معلم علوم دبیرستان در کلرادو هنگام همکاری داوطلبانه در یک سایت حفاری در داکوتای شمالی، موفق به کشف نخستین مسیر ردپای شناختهشده از یک تیرانوسوروس رکس یا همان تیرکس بالغ شد. این معلم که «کنت هوپس» نام دارد، ابتدا یک ردپا را شناسایی کرد و سپس سه ردپای دیگر را یافت که در مجموع یک مسیر حرکتی را تشکیل میدهند. این ردپاهای ارزشمند در صخرههای سازند هل کریک حفظ شدهاند و قدمت آنها به حدود ۶۶.۵ میلیون سال پیش در دوره کرتاسه بازمیگردد.
موزه طبیعت و علوم دنور در ماه سپتامبر اعلام کرد که این مسیر ردپا طول ۷ متری دارد و به پژوهشگران اجازه میدهد تا نگاهی دقیق به این شکارچی ترسناک در حال حرکت بینند. هوپس که به عنوان یکی از نویسندگان مقاله پژوهشی معرفی شده است، در این رابطه اظهار داشت که علم با کنجکاوی، اشتیاق و مشاهده دقیق آغاز میشود و او هرگز تصور نمیکرد روزی به چنین کشف بزرگی دست پیدا کند.
پژوهشگران گزارش دادند که مطالعه خود را پیرامون این مسیر ردپا در نشریه تخصصی منتشر کردهاند.
نگاهی دقیقتر به مسیر ردپای تیرکس
این مسیر حرکت شامل چهار ردپای بزرگ است که هر کدام حدود یک متر طول دارند. این مجموعه شامل دو ردپا از پای چپ و دو ردپا از پای راست است. محققان تخمین زدهاند که این تیرکس با سرعت تقریبی ۵.۶ تا ۷.۲ کیلومتر در ساعت حرکت میکرده که تقریباً معادل سرعت قدم زدن معمولی یک انسان است.
دلیل برجسته بودن ردپاها چیست؟
معمولاً وقتی به ردپا فکر میکنیم، فرورفتگی در زمین به ذهن میآید و این ردپاها نیز در ابتدا به همین شکل شکل گرفتهاند. دایناسور قدم به درون گلولای نرم گذاشته و فرورفتگی ایجاد کرده بود. سپس آب در این گودی جمع شده و ماسه یا گلولای درون آن را پر کرده است. در نهایت این رسوبات سخت شده و طی میلیونها سال به سنگ تبدیل شدهاند. با فرسایش سنگهای نرم اطراف در طول زمان، رسوبات سختی که حفرهها را پر کرده بودند باقی ماندهاند؛ بنابراین آنچه امروز دیده میشود در واقع یک ردپای وارونه یا همان قالب طبیعی اثر اصلی است.
دانشمندان چگونه از تعلق ردپاها به تیرکس مطمئن شدند؟
شواهد متعددی وجود دارد که نشان میدهد این ردپاها متعلق به یک تیرکس است. نخست اینکه ابعاد ردپاها بسیار بزرگ هستند و شکل باریک انگشتان نیز با ویژگیهای تیرکس همخوانی دارد. علاوه بر این، منطقه اطراف این مسیر سرشار از فسیلهای این دایناسور است.
اگرچه پیشتر نیز فسیل ردپاهای منفرد در این منطقه یافت شده بود، اما این نخستین بار است که توالی پیوستهای از ردپاها به صورت یک مسیر کامل کشف میشود. تایلر لایسون از موزه طبیعت و علوم دنور عنوان کرد که استخوانها اطلاعات فراوانی درباره این جانوران در اختیار ما میگذارند، اما ردپاها لحظهای از رفتار آنها را ثبت میکنند و به کمک آنها میتوان مسیر حرکت جانور در بستر طبیعی را دنبال کرد.
اسکن سهبعدی مسیر ردپا
پژوهشگران با بهرهگیری از اسکن سطح سهبعدی با وضوح بالا، مستندسازی ردپاها و کل این مسیر را انجام دادهاند و قصد دارند در آینده آنها را برای نمایش در موزه استخراج کنند. دقت مدلهای دیجیتالی به قدری بالا بوده است که نویسنده ارشد پژوهش نیازی به بازدید حضوری نداشته است.
خلاصه
کشف چهار ردپا توسط یک معلم دبیرستان در سازند هل کریک داکوتای شمالی، نخستین مسیر ردپای کامل و شناختهشده از یک تیرکس بالغ را پیش روی دانشمندان قرار داده است.
