اصل کیهانشناختی میگوید که در بزرگترین مقیاسها، جهان باید یکنواخت و همسانگرد باشد. به بیان دیگر، صرفنظر از اینکه در کجای جهان قرار داشته باشید یا به کدام جهت نگاه کنید، جهان در مقیاسهای بسیار بزرگ باید تقریباً یکسان به نظر برسد. بنابراین انتظار نمیرود که یک ساختار غولآسای منحصربهفرد تنها در یک بخش خاص از آسمان وجود داشته باشد.
اما کشف دو ساختار عظیم که در فاصلهای نسبتاً نزدیک به یکدیگر قرار دارند، موضوعی حتی شگفتانگیزتر است.
پنج سال پیش، پژوهشگران ساختاری به نام «کمان غولپیکر» (Giant Arc) را کشف کردند؛ مجموعهای هلالیشکل از کهکشانها که حدود ۳.۳ میلیارد سال نوری امتداد دارد و در فاصله تقریباً ۹.۲ میلیارد سال نوری از زمین قرار گرفته است.
سپس در سال ۲۰۲۴، همان تیم پژوهشی از کشف ساختار عظیم دیگری با نام «حلقه بزرگ» (Big Ring) خبر داد. این ساختار حدود ۱.۳ میلیارد سال نوری قطر دارد و تقریباً در همان فاصله از زمین قرار گرفته است. حلقه بزرگ تنها ۱۲ درجه با کمان غولپیکر در آسمان شب فاصله زاویهای دارد.
الکسیا لوپز، پژوهشگر مقطع دکتری در دانشگاه سنترال لنکاشر و کاشف این ساختارها، در بیانیهای گفت:
«شاید بتوان انتظار داشت که در کل جهان قابل مشاهده تنها یک ساختار فوقالعاده بزرگ وجود داشته باشد. اما کمان غولپیکر و حلقه بزرگ نهتنها هر دو بسیار عظیم هستند، بلکه از نظر کیهانشناسی نیز همسایه یکدیگر محسوب میشوند و این موضوع واقعاً شگفتانگیز است.»
او افزود:
«هیچیک از این دو ساختار فوقالعاده بزرگ را نمیتوان بهسادگی با درک کنونی ما از جهان توضیح داد. اندازه بسیار بزرگ، شکلهای منحصربهفرد و نزدیکی کیهانشناختی آنها بدون شک نکته مهمی درباره جهان به ما میگوید؛ اما هنوز نمیدانیم دقیقاً چه چیزی.»
در حال حاضر توضیح قطعی برای این پدیده ارائه نشده است. بر اساس اصل کیهانشناختی، کهکشانها باید در مقیاسهای بزرگ بهطور یکنواخت در سراسر جهان توزیع شده باشند. هرچند خوشههای کهکشانی و شبکه کیهانی (Cosmic Web) وجود دارند، اما در نهایت این ساختارها در مقیاسهای بسیار بزرگ میانگین گرفته میشوند و به همین دلیل انتظار میرود اندازه ساختارهای کیهانی از حد مشخصی فراتر نرود.
لوپز در ادامه توضیح داد:
«کیهانشناسان حداکثر اندازه نظری ساختارهای کیهانی را حدود ۱.۲ میلیارد سال نوری محاسبه کردهاند، اما هر دوی این ساختارها از این حد بسیار بزرگتر هستند. کمان غولپیکر تقریباً سه برابر این اندازه امتداد دارد و محیط حلقه بزرگ نیز تقریباً با طول کمان غولپیکر برابری میکند.»
او همچنین گفت:
«بر اساس نظریههای کنونی کیهانشناسی، تصور نمیکردیم ساختارهایی در این مقیاس بتوانند شکل بگیرند. شاید انتظار وجود تنها یک ساختار بسیار بزرگ را در کل جهان قابل مشاهده داشتیم، اما کمان غولپیکر و حلقه بزرگ هر دو ساختارهایی عظیم هستند و حتی از نظر کیهانشناسی نیز همسایه یکدیگرند؛ موضوعی که واقعاً حیرتآور است.»
دانشمندان تأکید میکنند که برای تأیید این یافتهها و درک بهتر پیامدهای آنها برای مدلهای کنونی کیهانشناسی، به مشاهدات بیشتری نیاز است. این بررسیها میتوانند مشخص کنند که وجود چنین ساختارهایی چه معنایی برای درک ما از جهان دارد.
الکسیا لوپز نتایج مربوط به «حلقه بزرگ» را در دویستوچهلوسومین نشست انجمن نجوم آمریکا ارائه کرد. این پژوهش بعدها در نشریه تخصصی Journal of Cosmology and Astroparticle Physics منتشر شد.
نسخه اولیه این مقاله نخستین بار در سال ۲۰۲۴ منتشر شده بود.
