تصویری که بسیاری از ما از منظومه شمسی در ذهن داریم، ردیفی مرتب از سیارات است که به فواصل منظم در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. با این حال، دانشمندان معتقدند این نمودار یکی از گمراهکنندهترین تصاویر علمی است؛ چرا که مقیاسها را نادیده گرفته و ماهیت واقعی منظومه ما را که شامل یک ستاره عظیم در میان فضایی بیکران است، پنهان میکند.
در مرکز این منظومه، خورشید قرار دارد که حدود ۹۹.۸۶ درصد از کل جرم منظومه شمسی را تشکیل میدهد. تمام سیارات، ماهها و اجرام دیگر در مقایسه با خورشید تنها خطاهای محاسباتی ناچیزی محسوب میشوند. این تسلط گرانشی خورشید است که مسیر حرکت همه اجرام را تا فواصل بسیار دور تعیین میکند.
علاوه بر جرم، فواصل میان سیارات نیز در نمودارهای معمول به شدت فشرده شده است. اگر خورشید را به اندازه یک توپ ساحلی فرض کنیم، زمین تنها یک دانه فلفل در فاصله دهها متری و نپتون دانهای کوچکتر در فاصله صدها متری خواهد بود. آنچه میان این نقاط قرار دارد، در واقع هیچ است؛ منظومه شمسی مجموعهای از اجرام کوچک در فضایی تاریک و وسیع است.
مرزهای ناشناخته
تعیین دقیق پایان منظومه شمسی دشوار است، زیرا چندین مرز برای آن تعریف میشود. فضاپیمای وویجر ۱ در سال ۲۰۱۲ از مرز هلیوپاز عبور کرد و به فضای میانستارهای وارد شد، که ناسا گزارشهای مربوط به این مأموریت میانستارهای را منتشر کرده است. با این حال، این مرز پایان واقعی نیست. گرانش خورشید تا فواصل دورتر بر منطقهای به نام ابر اورت حکمرانی میکند؛ پوستهای کروی از اجرام یخی که تصور میشود تا سالهای نوری امتداد داشته باشد.
جستجو برای ناشناختهها
در ورای مدار نپتون، کمربند کویپر قرار دارد که دنیایی از اجرام یخی است. همچنین، برخی اخترشناسان در سال ۲۰۱۶ با بررسی رفتار مداری اجرام دوردست، فرضیهای را مطرح کردند که بر اساس آن احتمال وجود یک سیاره نهم در اعماق تاریک فضا وجود دارد. این دانشمندان با بررسی خوشههای مداری، وجود یک سیاره نهم را پیشنهاد دادند را مطرح کردند تا ناهنجاریهای مشاهده شده را توضیح دهند. با این حال، این سیاره هنوز کشف نشده و وجود آن همچنان موضوع بحثهای علمی است.
نگاهی به آینده
در نهایت، منظومه شمسی نه آن تصویر مرتبِ کتابهای درسی، بلکه ستارهای واحد است که با جهانی از ناشناختهها احاطه شده است. ما تنها اتاقهای داخلی این خانه بزرگ را به دقت نقشهبرداری کردهایم و در حالی که دو فضاپیمای قدیمی به سوی فضای دوردست در حرکتند، بخش عظیمی از منظومه ما همچنان در انتظار اکتشاف باقی مانده است.
