روز بالاخره فرا رسیده است. رصدخانه ورا روبین، که خانه بزرگترین دوربین دیجیتال جهان است، آماده است تا کاری را که برای انجام آن ساخته شده بود آغاز کند: پیمایش میراثی فضا و زمان (LSST). این پروژه قرار است انقلابی باشد.
در طول ۱۰ سال آینده، این تلسکوپ در شیلی یک فیلم آسمانی شگفتانگیز ایجاد خواهد کرد و مانند هیچ تلسکوپ دیگری از آسمان عکسبرداری میکند. هر چند شب یکبار، روبین کل آسمان نیمکره جنوبی را با وضوح فوقعریض و فوقالعاده بالا رصد خواهد کرد.
برای نخستین بار، یک پیمایش نجومی تعداد اجرامی را ثبت خواهد کرد که از تعداد انسانهای روی زمین بیشتر است.
این پیمایش شامل ستارههای متغیر، ابرنواخترها و دیگر رویدادهای گذرا خواهد بود. همچنین به لطف فهرستی عظیم از کهکشانهایی که تاکنون دیده نشدهاند، سرنخهایی درباره ماده تاریک و انرژی تاریکِ هنوز فرضی ارائه خواهد داد. در نزدیکی ما، ۳ تا ۴ میلیون سیارک جدید و همچنین صدها، اگر نه هزاران، دنبالهدار جدید و حتی چندین (شاید تا ۵۰) جرم میانستارهای را کشف خواهد کرد.
«پیمایش میراثی فضا و زمان روبین منحصر بهفرد است، زیرا قابلیتهایی را ترکیب میکند که هیچ پیمایش نجومی قبلی بهطور همزمان به آن دست نیافته است: پوشش وسیع آسمان (نیمی از آسمان)، حساسیت تصویربرداری استثنایی، و رصدهای تکرارشونده در طول یک دهه.» ژلکو ایوِزیچ، رئیس LSST، به IFLScience گفت.
«بهصورت جداگانه، هیچیک از این قابلیتها بیسابقه نیست، اما ترکیب آنها تحولآفرین است. برای مثال، ترکیب پوشش وسیع آسمان و حساسیت تصویربرداری، امکان شناسایی و توصیف حدود ۴۰ میلیارد جرم آسمانی را فراهم خواهد کرد.»
«برای نخستین بار، یک پیمایش نجومی تعداد اجرامی را ثبت خواهد کرد که از جمعیت زمین بیشتر است.»
ده سال ممکن است زمان زیادی به نظر برسد، اما ضروری است. روبین هر نقطه از آسمان را ۸۰۰ بار بازبینی خواهد کرد. این کار امکان رسیدن به حساسیتی را فراهم میکند که برای انجام تمام این علوم شگفتانگیز لازم است، و همچنین یک بازه زمانی بسیار طولانی برای مشاهده اجرام متغیر، ستارگان در حال انفجار و تمام اجرام منظومه شمسی (و گاهی مهاجمان میانستارهای) که در حرکت هستند ایجاد میکند.
ما حتی لازم نیست تا پایان LSST برای دریافت دادهها صبر کنیم. تیم پژوهشی از قبل زمانبندی هشداردهی فوقالعاده خود را برای اجرام متغیر و غیرمنتظره نشان داده است. این سیستم نشان داده که میتواند در هر شب ۸۰۰ هزار هشدار ارسال کند و این عدد ممکن است به راحتی به میلیونها برسد. و این همه ماجرا نیست.
«LSST دو نوع مکمل از دادهها تولید خواهد کرد»، ایوِزیچ به IFLScience گفت. «هر شب رصد، تغییرات جدید شناساییشده در آسمان از طریق یک جریان هشدار بلادرنگ گزارش میشود، بهطوریکه هشدارها حدود یک دقیقه پس از هر مشاهده در شیلی صادر میشوند.»
«علاوه بر این، تمام مشاهدات جمعآوریشده تقریباً سالی یکبار دوباره پردازش میشوند تا تصاویر و فهرستهای عمیقتر و دقیقتری برای کل ناحیه پیمایش تولید شود.»
و این تصاویر و دادهها فقط برای دانشمندان نخواهند بود. همه میتوانند از آنها لذت ببرند و حتی شاید در پژوهشها مشارکت کنند. از همان تصویر اولیه شگفتانگیز که شامل ۱۰ میلیون کهکشان بود، امکان این وجود داشت که اولین فردی باشید که یک کهکشان خاص را میبیند. تصور کنید با پیشرفت LSST چه خواهد شد!
«دادههای LSST نه تنها برای دانشمندان حرفهای، بلکه برای آموزگاران، دانشآموزان و عموم مردم نیز در نظر گرفته شده است»، ایوِزیچ به IFLScience گفت.
«از آغاز، رصدخانه روبین مشارکت عمومی و آموزشی را بخشی جداییناپذیر از مأموریت خود قرار داده است و یک برنامه بلندپروازانه آموزش و ترویج عمومی توسعه داده است که شامل فعالیتهای عملی، ابزارهای تعاملی و پژوهشهای علمی واقعی برای یادگیرندگان در همه سنین و پیشزمینهها است.»
این پیمایش بالاخره آغاز شده است، و نجوم هرگز مانند قبل نخواهد بود.
