برای دههها، اندام کوچک تیموس که در بالای قفسه سینه قرار دارد، با یک بحران هویت روبرو بوده است. این اندام که نقش حیاتی در تکامل سیستم ایمنی کودکان ایفا میکند، با افزایش سن کوچک شده و در نتیجه اغلب در بزرگسالان کماهمیت یا غیرفعال تلقی میشود. اما تحقیقات جدید نشان میدهند که تیموس در بزرگسالی نیز کاربرد خود را از دست نمیدهد و میتواند تأثیر عمیقی بر سلامتی و طول عمر انسان داشته باشد.
مطالعهای که اخیراً در مجله طبیعت منتشر شده است، نشان میدهد که تیموس میتواند نقشی اساسی در مقابله با بیماریها، از جمله سرطان، در طول زندگی افراد ایفا کند. به گفته هوگو ایرتس، انکولوژیست دانشگاه هاروارد و مدیر برنامه هوش مصنوعی در پزشکی در Mass General Brigham، “ما گمان میکردیم تیموس بزرگسالان ممکن است هنوز اهمیت داشته باشد، اما از این میزان تأثیر شگفتزده شدیم.” وی افزود: “ما انتظار نداشتیم این تفاوتها تا این حد قوی و مداوم با طول عمر، بروز سرطان، بیماریهای قلبی عروقی و پاسخ به درمان سرطان در چندین گروه مستقل و بزرگ مرتبط باشند. این نشان میدهد که تیموس بزرگسال بسیار مهمتر از آن چیزی است که قبلاً تصور میشد.”
در این تحقیق، ایرتس و تیمش دادههای سلامتی بیش از ۲۷ هزار نفر را از دو گروه مطالعاتی مجزا، شامل مطالعه قلب فریمینگهام و آزمایش غربالگری ملی ریه، تجزیه و تحلیل کردند. در این مطالعات، شرکتکنندگان تحت اسکن توموگرافی کامپیوتری (CT) قرار گرفته بودند که اندازه، شکل و ترکیب تیموس آنها را اندازهگیری میکرد.
این دادهها به یک سیستم یادگیری عمیق وارد شد که قادر به ارزیابی سلامت تیموس بر اساس این ویژگیها بود. این هوش مصنوعی سپس یک امتیاز سلامت تیموس تولید کرد که نشاندهنده میزان عملکرد تیموس در بزرگسالی بود و هر فرد را در دستههای سلامت تیموس بالا، متوسط یا پایین طبقهبندی میکرد.
دادههای پیگیری از هر گروه نشان داد که سلامت تیموس با نتایج سلامتی به طور چشمگیری مرتبط است. پس از تنظیم دادهها برای عواملی مانند سن، جنسیت، سیگار کشیدن و بیماریهای زمینهای، محققان دریافتند که شرکتکنندگان در آزمایش غربالگری ملی ریه با سلامت تیموس بالا، در مقایسه با افراد با سلامت تیموس پایین، حدود ۵۰ درصد خطر مرگ و میر کمتری در ۱۲ سال بعد داشتند.
به طور مشابه، افراد با سلامت تیموس بالا حدود ۳۶ درصد کمتر به سرطان ریه مبتلا شدند و حدود ۵۰ درصد کمتر از سرطان ریه جان خود را از دست دادند. بیماریهای قلبی عروقی نیز کاهش قابل توجهی در خطر نسبی نشان دادند؛ سلامت تیموس بالا با ۶۳ درصد کاهش خطر مرگ قلبی عروقی در آزمایش غربالگری ملی ریه و تا ۹۲ درصد کاهش خطر در مطالعه قلب فریمینگهام در مقایسه با افراد با سلامت تیموس پایین همراه بود.
این یافتهها نیاز به تحقیقات بیشتر برای تأیید دارند و تنها همبستگی را نشان میدهند، نه اثبات قطعی. با این حال، نتایج به شدت نشان میدهند که باید درک خود را از نقش تیموس در سلامتی و طول عمر بزرگسالان بهروز کنیم.
ایرتس معتقد است: “این یافتهها نحوه تفکر ما در مورد سیستم ایمنی در پزشکی را تغییر میدهد.” وی افزود: “کار ما نشان میدهد که سلامت تیموس یک جزء اساسی از تناسب اندام ایمنی است و اکنون میتوان آن را با استفاده از تصویربرداری پزشکی معمول اندازهگیری کرد. این امر امکان شناسایی بیمارانی که بیشترین سود را از درمانهای خاص میبرند، تنظیم درمانها برای حفظ سلامت ایمنی و توسعه استراتژیهای جدید برای حفظ عملکرد ایمنی با افزایش سن را فراهم میکند.”
در مطالعهای جداگانه اما مرتبط که در Nature منتشر شد، محققان دریافتند که سلامت تیموس با پاسخ به ایمنیدرمانی در انواع مختلف سرطان، از جمله سرطان ریه، ملانوما، سرطان سینه و سایر موارد، مرتبط است. این یافتهها نشان میدهند که تیموس نه تنها یک عامل ناشناخته در ارتقاء سلامتی و طول عمر است، بلکه میتواند به توسعه و هدفگیری انواع جدیدی از درمانها نیز کمک کند.
ایرتس گفت: “اولین نقطه عطف زمانی بود که متوجه شدیم بیماران با تیموس سالمتر، پاسخ بسیار بهتری به ایمنیدرمانی نشان داده و طولانیتر عمر میکنند.” وی ادامه داد: “این یافته تعجبآور بود زیرا تیموس مدتهاست که در بزرگسالان تا حد زیادی بیربط تلقی میشود. در ابتدا، ما فکر میکردیم که این موضوع فقط مختص درمان سرطان است. اما با گسترش تحقیق به گروههای جمعیتی بزرگ، دریافتیم که سلامت تیموس با بقای کلی، خطر سرطان، بیماریهای قلبی عروقی و سایر نتایج عمده سلامتی نیز به شدت مرتبط است. در آن نقطه، مشخص شد که ما فقط یک نشانگر زیستی جدید سرطان کشف نکردهایم، بلکه یک معیار بسیار گستردهتر از سلامت ایمنی بزرگسالان را آشکار کردهایم.”
اما چه چیزی در تیموس ممکن است چنین تأثیر قابل توجهی بر سلامتی افراد در بزرگسالی داشته باشد؟ هنوز به طور قطع مشخص نیست، اما یافتههای جدید با مطالعهای برجسته در سال ۲۰۲۳ همخوانی دارد که نشان داد افراد مبتلا به تیموس برداشته شده جراحی شده، خطر مرگ و میر ناشی از هر علتی را در پنج سال پس از عمل افزایش داده بودند. برخلاف دیدگاه رایج که اهمیت تیموس با افزایش سن کاهش مییابد، آن یافتهها از “نقش تیموس در تولید سلولهای T جدید در بزرگسالی و حفظ سلامت انسان در بزرگسالی” حمایت میکردند، همانطور که تیم تحقیقاتی به رهبری دیوید اسدن، انکولوژیست دانشگاه هاروارد، در مقاله خود نوشتند.
تحقیقات جدید به نتیجه مشابهی میرسند و نشان میدهند که کوچک شدن تیموس با افزایش سن، لزوماً یک روند بیضرر نیست.
تیم ایرتس دریافت که چندین عامل سبک زندگی و سلامتی با سلامت ضعیفتر تیموس مرتبط هستند، از جمله سیگار کشیدن، چاقی و التهاب مزمن. این یافتهها نشاندهنده یک رابطه دوطرفه است: یک تیموس سالمتر به نظر میرسد با تولید عملکرد بهتر ایمنی در طول بزرگسالی از بدن محافظت میکند، اما التهاب، عادات مضر و بیماری نیز میتوانند به این اندام آسیب رسانده و باعث تضعیف و کوچک شدن آن در طول زمان شوند.
این تحولات که در گذشته اجتنابناپذیر و طبیعی تلقی میشدند، اکنون میتوانند قابل مداخله باشند و زندگی طولانیتر و سالمتر در گرو آن است.
ایرتس میگوید: “من هیجانزدهام زیرا این فراتر از کشف یک نشانگر زیستی جدید است.” وی افزود: “این نشان میدهد که ما برای دههها یک جنبه مهم از زیستشناسی انسان را نادیده گرفتهایم. اگر این یافتهها همچنان تأیید شوند، حفظ و اندازهگیری سلامت ایمنی میتواند به یک اصل جدید در پزشکی تبدیل شود، همانطور که در حال حاضر عملکرد قلب یا کلیه را پایش میکنیم. تیموس ممکن است اولین اندامی باشد که به ما امکان میدهد این کار را به شیوهای عملی انجام دهیم.”
این یافتهها در مجله طبیعت در اینجا و اینجا گزارش شدهاند.
